Γιατί οι μέλισσες πεθαίνουν μόλις μας τσιμπήσουν;

Θα παρακαλούσα τους συναδέλφους να είναι επιεικείς και ανεκτικοί σ αυτή την ανάρτηση επειδή μου ζητήθηκε από αρκετούς αναγνώστες να κάνω τη σχετική αναφορά. Έτσι λοιπόν αναφερόμενος σε μη ειδικούς θα χρησιμοποιήσω όσο πιο απλή γλώσσα μπορώ.

Το ξέρατε ότι οι μέλισσες όταν μας τσιμπάνε πεθαίνουν; ...

Ναι, αυτό ισχύει μόνο για τη μέλισσα σε σχέση με τα υπόλοιπα γνωστά έντομα! Γιατί όμως πεθαίνουν μετά το τσίμπημα; Δείτε, είναι φοβερό! Ξαφνικά, μία μέλισσα κάθεται επάνω στο χέρι μας και πάνω στον πανικό μας... τσουπ, μας τσιμπάει!

Γιατί; Συμβαίνει μόνο με τις θηλυκές μέλισσες, όταν οι ίδιες βρεθούν σε κίνδυνο, δηλαδή, θεωρούν τη ζωή τους τελειωμένη ή θεωρούν ότι κινδυνεύει η φωλιά (κυψέλη) τους. Οι αρσενικές μέλισσες, οι κηφήνες, δεν έχουν τη δυνατότητα να τσιμπάνε. Αυτό που αποκαλούμε κεντρί, στην πραγματικότητα δεν έχει σχεδιαστεί για να χρησιμοποιείται σαν κεντρί. Τουλάχιστον δεν είναι αυτή η κύρια λειτουργία του.

Τι είναι το κεντρί;

Το κεντρί, είναι μια «συσκευή» που προοριζόταν για να παράγει αυγά και έχει αναπτυχθεί σε ατελή μορφή! Συνδέεται με έναν αδένα που περιέχει δηλητήριο μέσα στην κοιλιά της μέλισσας, οπότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως όπλο και να προκαλέσει ένα επίπονο τσίμπημα!

Η βασίλισσα, ως γένους θηλυκού, έχει και δηλητήριο και διαφορετικής υφής κεντρί, το οποίο είναι πολύ πιο μαλακό και μπορεί να το χρησιμοποιεί πολλές φορές. Το χρησιμοποιεί όμως μόνο εναντίον άλλης βασίλισσας. Ποτέ δεν έχει αναφερθεί από μελισσοκόμο τσίμπημα βασίλισσας.

Η διαφορά στο κεντρί της βασίλισσας, από των άλλων (ατελώς θηλυκών) μελισσών είναι ότι της βασίλισσας όπως αναφέραμε είναι ότι είναι μαλακό και δεν χρησιμοποιείται πουθενά εκτός από άλλη βασίλισσα, ενώ των (ατελώς θηλυκών) έχει "αγκιστροειδή αγκάθια", οπότε, αν μπει στο δέρμα του όποιου θύματος, δεν μπορεί να το τραβήξει πάλι έξω! Έτσι λοιπόν το κεντρί αγκιστρώνει μέσα στο σώμα του εχθρού της και είναι αδύνατο να βγει!

Τι συμβαίνει όταν η μέλισσα μας τσιμπάει...

Όταν η μέλισσα προσπαθήσει να φύγει μετά από το τσίμπημα, το κεντρί αποχωρίζεται από την κοιλιά της μαζί με τον αδένα που έχει το δηλητήριο και ένα μέρος του πεπτικού της συστήματος, φοβερό! Τα νεύρα του δηλητηριώδους αδένα συνεχίζουν να ρίχνουν δηλητήριο για 30 δευτερόλεπτα από τη στιγμή που θα έχει φύγει η μέλισσα. Έτσι το δηλητήριο εισέρχεται βαθιά μέσα στην πληγή, προκαλώντας τη μέγιστη ζημιά που μπορεί να προκαλέσει. Η μέλισσα όμως, δεν έχει καμία πιθανότητα επιβίωσης. Έχοντας χάσει ζωτικής σημασίας όργανα, μετά από λίγη ώρα πεθαίνει!

Γνωρίζοντας αυτή τη συμπεριφορά του εντόμου για να περιορίσουμε τη δράση του δηλητηρίου πρέπει, πρώτον αν είναι δυνατόν άμεσα να αφαιρέσουμε το κεντρί, ώστε να περιορίσουμε την έκχυση δηλητηρίου και δεύτερον να μην τρίβουμε το σημείο του δείγματος γιατί με τον τρόπο αυτό διευκολύνουμε την κυκλοφορία του δηλητηρίου στους ιστούς.

Είναι ένα πολύ περίεργο αμυντικό όπλο, αφού δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί παρά μόνο αν η μέλισσα θυσιάσει την ίδια της τη ζωή! Ουσιαστικά είναι μια πράξη αυτοκτονίας από την πλευρά της μέλισσας. Αν η κάθε μέλισσα ζούσε για τον εαυτό της, δεν θα ήταν και πολύ έξυπνος τρόπος άμυνας, αλλά οι μέλισσες ζουν για την φωλιά τους και όχι για τον εαυτό τους, αυτό θα πει ομαδικότητα!!!

Ο πραγματικός σκοπός δηλαδή δεν είναι να μας επιτεθούν αν για παράδειγμα τις χτυπήσουμε με μια εφημερίδα, αλλά να προστατεύσουν τη φωλιά τους από τους εχθρούς της. Συνεπώς το κεντρί της μέλισσας δεν είναι επιθετικό όπλο αλλά αμυντικό. Και όχι αυτοάμυνας αλλά άμυνας για τη φωλιά. Και χρησιμοποιείται για να διασφαλίσουν την ύπαρξη του είδους.

Για να μην μας τσιμπάνε οι μέλισσες...Για να μην μας τσιμπάνε οι μέλισσες, μπορούμε να κάνουμε κάτι πάρα πολύ απλό!

Όταν μία μέλισσα καθίσει επάνω μας, πολύ απλά, δεν θα πρέπει να αντιδράσουμε! Πολλές φορές ο πανικός που δημιουργείται σε μας, κάνουμε τη μέλισσα να νιώσει απειλή, με αποτέλεσμα να μας τσιμπήσει! Αυτό που πρέπει να κάνουμε, είναι να μην αντιδράσουμε καθόλου! Θα πρέπει να παραμείνουμε ψύχραιμοι, και να περιμένουμε να φύγει ή με ψυχραιμία να την απομακρύνουμε.

ΣΜΗΝΟΣ ΜΕΛΙΣΣΩΝ ΚΑΙ ΑΣΤΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ

Παραθέτω τα άρθρα του Αστικού Κώδικα που διέπουν τη σμηνουργία και το χειρισμό των σμηνών μετά την ανεύρεσή τους

ΑΣΤΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΜΟΘΕΤΗΜΑΤΟΣ

Είδος: ΑΣΤΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ

ΦΕΚ: Α 164 19841024

Τέθηκε σε ισχύ: 23.02.1946

Άρθρο: 1078

Ημ/νία: 23.02.1946

Ημ/νία Ισχύος: 23.02.1946

Περιγραφή του όρου θησαυρού: ΣΜΗΝΟΣ ΑΠΟ ΜΕΛΙΣΣΕΣ

Τίτλος άρθρου

Σμήνος από μέλισσες

Λήμματα

ΕΜΠΡΑΓΜΑΤΟ ΔΙΚΑΙΟ, ΚΥΡΙΟΤΗΤΑ, ΣΜΗΝΟΣ ΑΠΟ ΜΕΛΙΣΣΕΣ

Κείμενο Άρθρου

Σμήνος από μέλισσες που αποδήμησε γίνεται αδέσποτο, αν ο κύριός του δεν πάρει μέτρα, χωρίς υπαίτια καθυστέρηση, για την καταδίωξή του.

Άρθρο: 1079

Ημ/νία: 23.02.1946

Ημ/νία Ισχύος: 23.02.1946

Περιγραφή όρου θησαυρού: ΣΜΗΝΟΣ ΑΠΟ ΜΕΛΙΣΣΕΣ

Λήμματα

ΕΜΠΡΑΓΜΑΤΟ ΔΙΚΑΙΟ, ΚΥΡΙΟΤΗΤΑ, ΣΜΗΝΟΣ ΑΠΟ ΜΕΛΙΣΣΕΣ, ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΥΡΙΟΥ

Σχόλια

Επειδή η άνω τελεία δεν καταχωρείται στο τέλος του εδ α τίθεται τελεία και ση συνέχεια κεφαλαίο Ε σε αντίθεση με το επίσημο κείμενο.

Κείμενο Άρθρου

Ο κύριος του σμήνους έχει δικαίωμα να το καταδιώξει και να το συλλάβει μέσα σε ξένο ακίνητο, και αν ακόμη μπήκε σε ξένη άδεια κυψέλη. Έχει όμως υποχρέωση να επανορθώσει τη σχετική ζημία.

Άρθρο: 1080

Ημ/νία: 23.02.1946

Ημ/νία Ισχύος: 23.02.1946

Περιγραφή όρου θησαυρού: ΣΜΗΝΟΣ ΑΠΟ ΜΕΛΙΣΣΕΣ

Λήμματα

ΕΜΠΡΑΓΜΑΤΟ ΔΙΚΑΙΟ, ΚΥΡΙΟΤΗΤΑ, ΣΜΗΝΟΣ ΑΠΟ ΜΕΛΙΣΣΕΣ, ΚΥΡΙΟΤΗΤΑ ΕΝΙΑΙΟΥ ΣΜΗΝΟΥΣ

Κείμενο Άρθρου

Αν σμήνη από μέλισσες περισσότερων κυρίων αποδήμησαν και αναμίχθηκαν, οι κύριοι που καταδίωξαν τα σμήνη τους γίνονται συγκύριοι του ενιαίου σμήνους που συνέλαβαν. Οι μερίδες τους ορίζονται από τον αριθμό των σμηνών που καταδιώχτηκαν.

ΠΗΓΗ: "ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ" ΤΡΑΠΕΖΑ  ΝΟΜΙΚΩΝ  ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ  ΔΣΑ

ΧΡΗΣΗ ΟΞΑΛΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΒΑΡΡΟΪΚΗΣ ΑΚΑΡΙΑΣΗΣ

Παραθέτω την επιστημονική ανακοίνωση του ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε έτσι όπως είχε αναρτηθεί στο melinet, με σκοπό την ενημέρωση των συναδέλφων και να σταματήσουν οι αυτοσχεδιασμοί κάποιων.

Χρήση του Οξαλικού Οξέος στην αντιμετώπιση της Βαρροϊκής Ακαρίασης

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Φανή Χατζήνα, Ερευνήτρια Γ’,

Υπεύθυνο Ίδρυμα: Ινστιτούτο Μελισσοκομίας , ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε

Συνεργαζόμενο ίδρυμα: Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών Αθηνών (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.)

Χρηματοδότηση: ΚΑΝ 797/04 ΕΚ: 2005-2007

Δραστική ουσία: Για τους περισσότερους πειραματισμούς χρησιμοποιήθηκε δι-ένυδρο Οξαλικό Οξύ, συσκευασμένο, (C2H2O4*2H20) με μοριακό βάρος 126,07 g/mol. Η καθαρότητά του σε Οξαλικό οξύ είναι 71,5%. Σε έναν μόνο πειραματισμό χρησιμοποιήθηκε χύμα Ο.Ο. με καθαρότητα 99,6%.

Στόχοι προγράμματος:

 Η μέτρηση της αποτελεσματικότητας της μεθόδου διαβροχής και άλλων εναλλακτικών μεθόδων εναντίον του βαρρόα σε συνθήκες ύπαρξης αλλά και απουσίας γόνου. Αυτό είναι σημαντικό δεδομένου ότι στην Ελλάδα υπάρχουν πολλές περιοχές στις οποίες τα μελίσσια διατηρούν γόνο και το χειμώνα και η καταπολέμηση του Βαρρόα είναι προβληματική.

 Η μέτρηση της ανεκτικότητας των μελισσών και των επιπτώσεων της εφαρμογής στο μέγεθος των μελισσιών και την ανάπτυξη του γόνου.

Τρόποι εφαρμογής:

Διαβροχή Η μέθοδος της διαβροχής θεωρείται απλή, γρήγορη και αποτελεσματική. Διάλυμα οξαλικού οξέος σε σιρόπι χρησιμοποιείται για την διαβροχή των μελισσών ανάμεσα στα τελάρα με τη βοήθεια σύριγγας. 5-6 κυβικά εκατοστά του λίτρου χρησιμοποιούνται για κάθε διάστημα τελάρων. Σε κάθε πειραματισμό χρησιμοποιήθηκαν 5-10 πειραματικά μελίσσια και 5-10 μελίσσια μάρτυρες. Διερευνήθηκαν διαφορετικές συγκεντρώσεις οξαλικού οξέος σε πυκνά και αραιά διαλύματα ζάχαρης (2,7- 4,2% Ο.Ο. και 33% -50% ζάχαρη).

Τάισμα με σιρόπι:

-80g Ο.Ο. προστέθηκε σε 50% διάλυμα ζάχαρης και δόθηκε στις μέλισσες ως τροφή (1/2 κιλού) την εποχή που υπήρχε γόνος στο μελίσσι για την αποφυγή δυσμενών επιπτώσεων στο γόνο των μελισσών.

Ψεκασμός:

Διάλυμα O.O. ψεκάστηκε και από τις δύο πλευρές των τελάρων των κυψελών. 30 g Ο.Ο. διαλύθηκαν σε 1000 ml δισ-απεσταγμένου νερού. Το τελικό διάλυμα εφαρμογής είχε συγκέντρωση 2.1% οξαλικού οξέος. Κάθε πλευρά της κηρήθρας δέχτηκε περίπου 2.5-3.0 ml του υδατικού διαλύματος.

Εξάχνωση:

Στερεή μορφή (σκόνη 2 g Ο.Ο για κάθε διώροφη κυψέλη) μέσω της διαδικασία της εξάχνωσης. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκε ειδική συσκευή (Varrox). Η οποία παρέμενε εντός της κυψέλης περίπου 2.5 λεπτά.

Συμπεράσματα:

 Μία (1) εφαρμογή με Ο.Ο. με τη μέθοδο της διαβροχής-ενστάλαξης δεν έχει κανενός είδους επίδραση στην ανάπτυξη των μελισσιών νωρίς την άνοιξη.

 Προτείνεται να προτιμάται η χρήση της ενστάλαξης σε σχέση με τη χρήση του ψεκασμού ή της εξάχνωσης με Varrox.

 Συνιστάται η χρήση δι-ένυδρου και συσκευασμένου Οξαλικού Οξέος.

 Είναι προτιμότερο να δημιουργείται πρώτα το διάλυμα ζάχαρης και μετά να γίνεται πολύ καλή διάλυση του Ο.Ο. σε αυτό αφού έχει αποκτήσει τη θερμοκρασία δωματίου.

Να μην θερμαίνεται το διάλυμα της ζάχαρης με το Ο.Ο.

 Σε μελίσσια χωρίς γόνο συνιστάται: 3,5% Ο.Ο. σε πυκνό σιρόπι (80 γρ. Ο.Ο. σε 1 κιλό νερό και 1 κιλό ζάχαρη). Η δοσολογία 4% και 4,2% δεν φάνηκε να έχει δυσμενή επίδραση στα μελισσοσμήνη αυτό όμως πρέπει να επιβεβαιωθεί για δεύτερη φορά.

 Η δεύτερη εφαρμογή με Ο.Ο. τον χειμώνα φαίνεται να δημιουργεί μια μικρή καθυστέρηση στην ανάπτυξη του μελισσιού, η οποία όμως καλύπτεται σε σύντομο χρονικό διάστημα. Για το λόγο αυτό συνιστάται 1 μόνο εφαρμογή με Ο.Ο. και εάν υπάρχει ανάγκη δεύτερης να χρησιμοποιείται άλλο φαρμακευτικό σκεύασμα.

 Σε μελίσσια με γόνο συνιστάται: 3,2 % Ο.Ο. σε αραιό σιρόπι (60 γρ. Ο.Ο. σε 1 κιλό νερό και ½ κιλό ζάχαρη).

 Η δεύτερη εφαρμογή με την παραπάνω δοσολογία για τα μελίσσια με γόνο αυξάνει την αποτελεσματικότητα αλλά δεν έχει ελεγχθεί ακόμα η υπολειμ-ματικότητα του Ο.Ο. στο μέλι. Για το λόγο αυτό σε δεύτερη εφαρμογή είναι προτιμότερο να χρησιμοποιηθεί άλλο φαρμακευτικό σκεύασμα.

 Στην εφαρμογή της ενστάλαξης να χρησιμοποιούνται 5 ml ανά τελάρο που έχει μέλισσες. Η εφαρμογή γίνεται στα μεσοδιαστήματα των τελάρων

 Είναι προτιμότερο η εφαρμογή να γίνεται αργά το απόγευμα όταν οι περισσότερες μέλισσες βρίσκονται μέσα στην κυψέλη και σε θερμοκρασίες όχι μικρότερες των 8^ο-10^ο Κελσίου. Συνιστάται επίσης να αποφεύγεται η εφαρμογή σε θερμοκρασίες μεγαλύτερες των 37^ο Κελσίου.

 Το διάλυμα ζάχαρης και Ο.Ο. πρέπει να χρησιμοποιείται άμεσα, εάν δυνατόν την ίδια ημέρα. Ότι δεν έχει χρησιμοποιηθεί την ίδια ημέρα ή το πολύ την επομένη πρέπει να πετιέται και να δημιουργείται νέο.

 Για διευκόλυνση και μείωση του χρόνου εφαρμογής μπορεί να χρησιμοποιηθεί και η σύριγγα αυτόματης τροφοδοσίας.

 Το Οξαλικό οξύ θεωρείται βιολογικό οξύ. Παρόλα αυτά παραμένει θεραπευτικό σκεύασμα και η χρήση του πρέπει να γίνεται με σύνεση και προσοχή. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να γίνεται υπέρ-δοσολογία.

Τα Εκπληκτικά της Μέλισσας

-Μια τυπική κυψέλη την άνοιξη περιέχει περίπου 50-80.000 μέλισσες

-Μόνο μία μέλισσα είναι αναπαραγωγική. Η βασίλισσα (σε φυσιολογικές καταστάσεις).

-Η βασίλισσα τρέφεται (από το στάδιο του αυγού μέχρι το θάνατό της) μόνο με βασιλικό πολτό.

-Ο βασιλικός πολτός παράγεται από τις τροφούς μέλισσες (αδενική έκκριση).

-Η βασίλισσα την άνοιξη γεννά από 1500 έως 3000 αυγά την ημέρα. Περίπου 2 με 3 φορές το βάρος της! Είναι σχεδόν διπλάσια από την εργάτρια και ζει 30 φορές παραπάνω.

-Η βασίλισσα ζει από 3 έως 4 χρόνια.

-Η βασίλισσα θα βγει από την κυψέλη μόνο μια φορά στη ζωή της. Στο παρθενικό της αυτό ταξίδι θα ζευγαρωθεί με περίπου 15-20 κηφήνες, το σπέρμα των οποίων θα διατηρήσει σε ειδικό μέρος του σώματός της σε όλη τη ζωή της.

-Ο μέσος όρος ζωής μιας εργάτριας μέλισσας το καλοκαίρι είναι 4 με 6 βδομάδες και το χειμώνα 3 με 4 μήνες.

-Μια μέλισσα θα συλλέξει κατά τη διάρκεια της ζωής της λιγότερο από το 1/4 του κουταλιού (γλυκού) μέλι.

-Το εξαγωνικό σχήμα κελιών της κηρήθρας αξιοποιεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τον διαθέσιμο χώρο, από άποψη οικονομίας υλικού, χωρητικότητας και σταθερότητας

-Χρειάζονται περίπου 5 κιλά νέκταρ για να παραχθεί 1 κιλό μέλι. Για κάθε γραμμάριο νέκταρ η κάθε μέλισσα θα εργαστεί περίπου 3 μέρες.

-Περίπου 8-9 κιλά μέλι θα καταναλώσουν οι μέλισσες για να παραχθεί 1 κιλό κερί.

-Για ένα κιλό μέλι θα απαιτηθούν 89.000 χιλιόμετρα πτήσης και κάπου 2.000.000 επισκέψεις λουλουδιών.

-Από τη γέννηση του αυγού θα χρειαστούν 21 μέρες για να δημιουργηθεί ένα τέλειο έντομο εργάτριας, 24 μέρες για τον κηφήνα και 16 μέρες για τη βασίλισσα.

-Το πρώτο καθήκον της νέας εργάτριας είναι αυτό της τροφού.

-Η ταχύτητα πτήσης μιας μέλισσας είναι 41 Km/h

-Η ακτίνα πτήσης για ανεύρεση τροφής φτάνει τα 3 με 4 χιλιόμετρα. Μπορεί να φτάσει και τα 6 χιλιόμετρα σε περιόδους έλλειψης.

-Με την ενέργεια 28 γραμμαρίων μελιού μια μέλισσα θα πετούσε το γύρο της γης.

-Η γύρη αποτελεί την πρωτεΐνη των μελισσών.

-Όλες οι μέλισσες στην κυψέλη είναι θηλυκές εκτός των κηφήνων.

-Οι κηφήνες αποτελούν πολύ λιγότερο από το 1% του πληθυσμού.

-Το χειμώνα δεν υπάρχουν καθόλου κηφήνες στην κυψέλη.

-Ο κηφήνας είναι αποτέλεσμα παρθενογένεσης (αγονιμοποίητο αυγό).

-Ο κηφήνας δεν έχει κεντρί.

-Ο κηφήνας δεν τρέφεται μόνος του. Όπως και η βασίλισσα τρέφεται από τις εργάτριες τροφούς.

-Μοναδικός ρόλος του κηφήνα είναι η γονιμοποίηση της βασίλισσας, παίζει κάποιο ρόλο και στην θερμοκρασία της κυψέλης.

-Η εσωτερική θερμοκρασία της κυψέλης (ανεξαρτήτως εξωτερικών συνθηκών) είναι 35 βαθμοί κελσίου (όταν υπάρχει γόνος) και 25 αντίστοιχα όταν το μελίσσι έχει ξεγονιάσει. Η σχετική υγρασία διατηρείται στο 50%.

-Στην θερμοκρασία των +18°C οι μέλισσες αρχίζουν να συσπειρώνονται πλησιάζοντας η μια την άλλη ανάμεσα στους διαδρόμους των κηρηθρών.

-Οι 8°C είναι η κρίσιμη θερμοκρασία. Κάτω από αυτήν η μέλισσα ακινητοποιείται και πεθαίνει.

-Η ιδιότητα της θερμικής ομοιόστασης επιτρέπει στο μελίσσι να αντιμετωπίζει με επιτυχία τόσο τις υπερβολικά υψηλές θερμοκρασίες έως και +73 °C, όσο και εξαιρετικά χαμηλές έως -80°C, αρκεί να έχει άμεση πρόσβαση σε νερό στην πρώτη περίπτωση και επαρκείς τροφές (μέλι) αποθηκευμένο στις κηρήθρες στη δεύτερη.

-Το μελίσσι κατορθώνει να δαπανά τη μικρότερη ανά μονάδα βιομάζας ποσότητα θερμότητας για να ξεχειμωνιάσει σε σύγκριση με όλα τα θηλαστικά.

Μικροί Μάστορες με πολύ ΜΥΑΛΟ

Κηρήθρες δε χτίζονται μέσα στην κυψέλη διαρκώς, όμως όταν χρειαστούν, χτίζονται πολύ γρήγορα. Η φωτογραφία δείχνει τι κατόρθωσαν να φτιάξουν οι μικροί αυτοί μάστορες μέσα σε λίγες ώρες. Βλέπουμε ακόμα ότι το χτίσιμο αρχίζει από επάνω και συνεχίζεται ακριβώς κατακόρυφα προς τα κάτω. Κάθε κηρήθρα αποτελείται από αρκετές χιλιάδες μικρά, κέρινα δωμάτια ή «κελιά», που χρησιμεύουν άλλοτε σαν παιδικά δωμάτια και άλλοτε σαν αποθήκες για την τροφή. Τα κελιά έχουν μια σκόπιμη διάταξη, που προκαλεί εντύπωση.

Αν κόψουμε μια κηρήθρα εγκάρσια, από επάνω προς τα κάτω, θα αποκτήσουμε μια εικόνα όπως του σχήματος δίπλα. Η κηρήθρα έχει ένα μεσότοιχο (Μ) που, όπως και τα άλλα μέρη, φτιάχνεται από κερί που αποτελεί τον κοινό πυθμένα για τα κελιά, που είναι τοποθετημένα προς τις δύο πλευρές. Οι βαθουλωτοί πυθμένες είναι επιδέξια χωμένοι ο ένας μέσα στον άλλο, έτσι που ν’ αξιοποιείται άριστα ο χώρος. Τα κελιά παρουσιάζουν μικρή κλίση, τόση που είναι αρκετή, ώστε τα τοποθετημένα μέσα σ’ αυτά λεπτόρρευστα αποθέματα μελιού να μη μπορούν να στάζουν. Το αξιοπρόσεκτο όμως είναι ότι τα πλαϊνά τοιχώματα των κελιών σχηματίζουν μεταξύ τους εξάγωνα. Οι μέλισσες θα μπορούσαν βέβαια κι αυτές να χτίζουν τα κελιά τους το ίδιο καλά με τα κυκλικά τοιχώματα, όπως πράγματι τα φτιάχνουν οι βομβίνοι ή να διαλέξουν άλλες μορφές.

Όμως με κυκλικά ή τυχόν οκτάγωνα κελιά θα έμεναν μεταξύ τους αχρησιμοποίητοι χώροι και αυτό θα ήταν σπατάλη χώρου. Επίσης κάθε κελί θα έπρεπε να έχει εξολοκλήρου ή κατά ένα μέρος τα αποκλειστικά δικά του τοιχώματα και αυτό θα ήταν σπατάλη υλικού. Με τρίγωνα ή εξάγωνα κελιά παύουν να υπάρχουν και τα δύο μειονεκτήματα, διότι κάθε τοίχωμα θα είναι κοινό σ’ όλη του την έκταση για δύο γειτονικά κελιά, κι επομένως αξιοποιείται δύο φορές και δεν παραμένουν ενδιάμεσοι κενοί χώροι. Τα τρίγωνα, τετράγωνα και εξάγωνα της εικόνας είναι έτσι σχεδιασμένα ώστε να καλύπτουν ακριβώς ισομεγέθεις επιφάνειες.

Σ΄ αυτά λοιπόν τα κελιά με το ίδιο βάθος, θα χωρούσε η ίδια ποσότητα μέλι. Από τα τρία όμως αυτά γεωμετρικά σχήματα με την ίδια επιφάνεια τα εξάγωνα έχουν την πιο μικρή περίμετρο. Επομένως για την ολοκλήρωση της κατασκευής των εξάγωνων κελιών, με ίδια χωρητικότητα, απαιτείται το πιο λίγο υλικό κατασκευής.

Οι μέλισσες λοιπόν έχουν βρει με τα εξάγωνα κελιά τους, πράγματι την καλύτερη και την οικονομικότερη μορφή, που μπορεί κανείς να σκεφτεί. Ένας χτίστης θα χρειαζόταν για την διεκπεραίωση ενός τόσο κανονικού χτισίματος, ένα νήμα της στάθμης και ένα μοιρογνωμόνιο. Οι μέλισσες μετρούν τις γωνίες πιθανόν με τα πολλά τριχίδια αφής που έχουν στο κεφάλι και στις κεραίες. Ωστόσο, τίποτα δεν είναι εξακριβωμένο γύρω από το θέμα αυτό. Το σώμα των μελισσών είναι εφοδιασμένο με μια ζωντανή αεροστάθμη.

Το κεφάλι τους δηλαδή στηρίζεται πιο ψηλά από το κέντρο βάρους του, σε δύο προεξοχές του στήθους από χιτίνη (Ζ στην εικόνα). Όταν στέκεται η μέλισσα επάνω στην κηρήθρα, με το κεφάλι προς τα πάνω, τότε η βαρύτητά της το τραβάει προς το στήθος. Ένας σωρός από πάρα πολλά ευαίσθητα αισθητήρια κύτταρα αφής στην κορυφή των προεξοχών από χιτίνη, κάνει να γίνονται αντιληπτές αυτές οι περιστροφικές κινήσεις. Όταν το κεφάλι είναι προς τα κάτω, η περιστροφή δρα κατά την αντίθετη έννοια, και κάθε λοξή θέση προκαλεί μιαν άλλη χαρακτηριστική κατανομή της πίεσης, επάνω στο σωρό των αισθητηρίων κυττάρων. Έτσι οι μέλισσες είναι σε θέση να ελέγχουν τη στάση του ίδιου τους του σώματος και ταυτόχρονα την τοποθέτηση της κηρήθρας στο χώρο. Αν κανείς τους καταστρέψει το όργανο αυτό με το οποίο αντιλαμβάνονται την κατεύθυνση της βαρύτητας, τότε οι μέλισσες σταματούν την οικοδομική τους δραστηριότητα και έτσι βρίσκουμε στο πάτωμα αχρησιμοποίητα τα κέρινα λέπια που παράγουν.

Από το βραβευμένο με Nobel  βιβλίο του Karl von Frish "Από τη ζωή των μελισσών"